Máy Nén Khí Hao Dầu: Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục

Máy Nén Khí Hao Dầu: Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục

Máy nén khí hao dầu thường được phát hiện khi mức dầu giảm nhanh, phải bổ sung dầu nhiều lần hoặc xuất hiện dầu trong đường khí nén. Tuy nhiên, mức dầu giảm không có nghĩa nguyên nhân chắc chắn nằm ở một bộ phận cụ thể.

Dầu có thể bị rò ra bên ngoài, đi theo khí nén hoặc bị tiêu hao do tình trạng của hệ thống dầu và các bộ phận cơ khí bên trong máy. Vì vậy, trước khi thay lọc, cụm tách dầu hay tháo đầu nén, cần xác định dầu đang thất thoát ở đâu và máy đang có dấu hiệu gì đi kèm.

Với máy nén khí trục vít, cần chú ý hệ thống dầu, cụm tách dầu, đường hồi dầu và điều kiện làm mát. Với máy nén khí piston, ngoài tình trạng dầu và rò rỉ bên ngoài, cần xem xét thêm xéc-măng, piston và xi lanh nếu có dấu hiệu phù hợp.

1. Máy nén khí hao dầu có biểu hiện như thế nào?

Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là mức dầu giảm nhanh hơn so với điều kiện vận hành thông thường. Người vận hành có thể nhận thấy phải bổ sung dầu thường xuyên hoặc lượng dầu cần bổ sung tăng lên so với trước.

Một trường hợp khác là dầu xuất hiện trong đường khí nén. Nếu lượng dầu đi theo khí tăng bất thường, cần kiểm tra khả năng tách dầu và hệ thống liên quan thay vì chỉ tiếp tục bổ sung dầu.

Ngoài ra, nếu máy vừa hao dầu vừa có nhiệt độ cao, chạy lâu hơn hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác, việc chẩn đoán cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố.

2. Vì sao máy nén khí bị hao dầu?

Có thể bắt đầu chẩn đoán từ ba khả năng chính: dầu rò ra ngoài, dầu đi theo khí nén hoặc dầu bị tiêu hao do tình trạng vận hành và cơ khí của máy.

Cách phân nhóm này quan trọng vì mỗi trường hợp có hướng kiểm tra khác nhau. Nếu dầu đang rò tại một mối nối mà lại thay cụm tách dầu, vấn đề sẽ không được giải quyết. Ngược lại, nếu dầu thực sự đi theo khí nén mà chỉ kiểm tra các vết dầu bên ngoài, nguyên nhân cũng có thể bị bỏ sót.

- Dầu bị rò ra bên ngoài máy

Đây là nguyên nhân nên được kiểm tra sớm vì có thể quan sát trực tiếp.

Dầu có thể xuất hiện quanh đường ống dầu, khớp nối, gioăng, phớt hoặc một số vị trí kết nối của hệ thống. Trong môi trường nhà xưởng, bụi bẩn bám vào dầu cũng có thể khiến vị trí rò khó xác định nếu máy đã vận hành trong thời gian dài.

Khi phát hiện dầu bên ngoài, không nên kết luận ngay bộ phận nào bị hỏng. Cách kiểm tra thực tế là vệ sinh khu vực nghi ngờ, cho máy vận hành trong điều kiện phù hợp rồi quan sát lại để xác định điểm dầu xuất hiện trở lại.

Sau khi xác định được vị trí rò mới có cơ sở quyết định cần siết lại kết nối, thay gioăng, thay phớt hoặc xử lý bộ phận liên quan.

- Dầu đi theo khí nén

Nếu bên ngoài máy không có dấu hiệu rò dầu rõ ràng nhưng lượng dầu vẫn giảm, cần xem xét khả năng dầu bị cuốn theo dòng khí nén.

Với máy nén khí trục vít có dầu, cụm tách dầu có nhiệm vụ tách dầu ra khỏi hỗn hợp khí sau quá trình nén để dầu tiếp tục được tuần hoàn trong hệ thống. Khi khả năng tách dầu hoặc hệ thống hồi dầu có vấn đề, lượng dầu đi theo khí có thể tăng.

Khi phát hiện dầu trong đường khí, cần xác định dầu xuất hiện ở đâu và với mức độ như thế nào. Có thể kiểm tra bình chứa, đường ống, bộ lọc và các thiết bị xử lý khí để tìm dấu hiệu bất thường.

Không nên mặc định rằng cứ có dầu trong đường khí là phải thay ngay cụm tách dầu. Cần đối chiếu tình trạng thực tế của máy và các bộ phận liên quan trước khi quyết định.

- Lọc dầu và cụm tách dầu cần được kiểm tra

Đối với máy nén khí trục vít, hệ thống dầu có nhiều bộ phận liên quan đến quá trình tuần hoàn và tách dầu. Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng hao dầu cần xem xét cả lọc dầu, cụm tách dầu và đường hồi dầu theo đúng cấu tạo của từng model.

Lọc dầu bị tắc có thể ảnh hưởng đến điều kiện tuần hoàn dầu. Cụm tách dầu làm việc không đúng cũng có thể làm tăng lượng dầu đi theo khí nén.

Tuy nhiên, tình trạng của từng bộ phận phải được xác minh dựa trên thông số và tài liệu kỹ thuật của máy. Không nên áp dụng một giới hạn chênh áp hoặc chu kỳ thay thế giống nhau cho tất cả các model.

- Dầu không phù hợp hoặc đã xuống cấp

Tình trạng dầu cũng cần được xem xét khi máy có hiện tượng hao dầu.

Người vận hành cần xác nhận loại dầu đang sử dụng có đúng yêu cầu của nhà sản xuất hay không, dầu đã được sử dụng trong bao lâu và có dấu hiệu bất thường hay không.

Nếu máy vừa thay dầu nhưng hiện tượng hao dầu xuất hiện hoặc tăng lên, cần kiểm tra lại loại dầu, lượng dầu đã nạp và quy trình bảo dưỡng. Việc tự ý trộn các loại dầu hoặc thay sang loại dầu khác chỉ dựa trên giá thành hoặc độ nhớt có thể không phù hợp với yêu cầu của máy.

Thông tin về loại dầu, lượng dầu và chu kỳ thay dầu phải được xác định theo đúng model máy.

- Máy nén khí nhiệt độ cao có thể liên quan đến tình trạng hao dầu

Nếu máy đồng thời có hai hiện tượng là nhiệt độ cao và hao dầu, cần kiểm tra cả hệ thống làm mát.

Khi máy hoạt động ở điều kiện nhiệt bất thường, dầu có thể bị ảnh hưởng về chất lượng và khả năng làm việc. Ngược lại, tình trạng dầu không phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến điều kiện vận hành của hệ thống.

Do đó, không nên kết luận đơn giản rằng máy nóng là do hao dầu hoặc hao dầu là do máy nóng.

Cần kiểm tra két giải nhiệt, quạt làm mát, khả năng thông gió, nhiệt độ môi trường và điều kiện vận hành cùng với tình trạng dầu.

3. Máy nén khí piston hao dầu cần kiểm tra gì?

Với máy nén khí piston, việc kiểm tra có thể cần đi sâu hơn vào cụm đầu nén khi các nguyên nhân bên ngoài chưa giải thích được hiện tượng.

Xéc-măng có nhiệm vụ hỗ trợ làm kín giữa piston và xi lanh. Khi xéc-măng bị mòn, mất đàn hồi hoặc gặp vấn đề cơ khí, khả năng làm kín có thể giảm. Trong một số trường hợp, điều này có thể đi kèm hiện tượng lọt khí, giảm hiệu suất nén và thay đổi điều kiện làm việc của máy.

Tuy nhiên, không thể kết luận máy piston hao dầu là do xéc-măng chỉ dựa trên mức dầu giảm.

Nếu máy piston vừa hao dầu, vừa chạy lâu, lên áp chậm hoặc có dấu hiệu bất thường ở đầu nén, khi đó mới có cơ sở xem xét sâu hơn tình trạng xéc-măng, piston và xi lanh.

Điều này cũng phù hợp với nguyên tắc chẩn đoán của PhuAir: không lấy một dấu hiệu đơn lẻ để kết luận hỏng một bộ phận cụ thể.

4. Trình tự kiểm tra máy nén khí hao dầu

- Kiểm tra mức dầu

Trước tiên cần xác nhận mức dầu trong điều kiện kiểm tra phù hợp với yêu cầu của nhà sản xuất. Đồng thời nên ghi nhận lượng dầu phải bổ sung và thời gian máy đã vận hành.

Việc ghi nhận dữ liệu này giúp phân biệt tình trạng hao dầu thực tế với trường hợp mức dầu được kiểm tra ở các điều kiện khác nhau.

- Kiểm tra rò rỉ bên ngoài

Quan sát thân máy, đường dầu, khớp nối, gioăng, phớt và khu vực đáy máy.

Nếu phát hiện dầu, cần làm sạch khu vực và theo dõi lại để xác định chính xác nguồn rò.

- Kiểm tra dầu trong hệ thống khí

Nếu không tìm thấy điểm rò bên ngoài, cần kiểm tra khả năng dầu đi theo khí nén.

Đối với máy nén khí trục vít, cần xem xét cụm tách dầu và đường hồi dầu theo cấu tạo của máy.

- Kiểm tra tình trạng dầu

Xác nhận loại dầu, thời gian sử dụng, lịch sử thay dầu và tình trạng thực tế của dầu.

Nếu có nghi ngờ về loại dầu hoặc quy trình thay dầu, cần đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của model đang sử dụng.

- Kiểm tra điều kiện làm mát

Nếu máy có nhiệt độ cao đi kèm, cần kiểm tra hệ thống làm mát và thông gió. Với máy làm mát bằng gió, chú ý tình trạng két giải nhiệt và quạt. Với máy làm mát bằng nước, cần kiểm tra theo cấu tạo và yêu cầu của nhà sản xuất.

- Kiểm tra sâu các bộ phận cơ khí

Chỉ khi các nguyên nhân bên ngoài chưa giải thích được tình trạng hao dầu mới nên tiến hành kiểm tra sâu.

Đối với máy piston, có thể cần kiểm tra xéc-măng, piston, xi lanh và các chi tiết liên quan nếu dấu hiệu vận hành cho thấy có cơ sở.

5. Bảng chẩn đoán nhanh

Không nên xử lý máy nén khí hao dầu theo kiểu nào?

Sai lầm phổ biến nhất là chỉ châm thêm dầu mà không tìm nguyên nhân. Việc này có thể khiến người vận hành tưởng rằng vấn đề đã được xử lý trong khi lượng dầu vẫn tiếp tục thất thoát.

Một sai lầm khác là thay ngay cụm tách dầu hoặc xéc-măng khi chưa có dữ liệu xác minh. Những bộ phận này có thể liên quan đến hiện tượng hao dầu, nhưng không phải mọi trường hợp đều xuất phát từ chúng.

Việc sử dụng dầu không đúng yêu cầu hoặc tự ý trộn nhiều loại dầu cũng cần tránh. Với máy công nghiệp, loại dầu và quy trình bảo dưỡng nên được xác nhận theo model và tài liệu kỹ thuật.

Đặc biệt, nếu máy có cảnh báo nhiệt độ cao hoặc dấu hiệu vận hành bất thường, không nên liên tục reset bảo vệ để tiếp tục chạy máy mà chưa xác định nguyên nhân.

Khi nào cần kiểm tra kỹ thuật?

Nếu mức dầu giảm nhanh bất thường, dầu xuất hiện nhiều trong khí nén hoặc có dấu hiệu rò dầu mà không xác định được vị trí, nên tiến hành kiểm tra kỹ thuật.

Trường hợp máy vừa hao dầu vừa nóng, chạy lâu hơn bình thường, lên áp chậm hoặc phát sinh tiếng ồn và rung bất thường cũng cần được kiểm tra toàn diện hơn.

Khi yêu cầu kỹ thuật kiểm tra, nên cung cấp model máy, loại máy, thời gian vận hành, lượng dầu bổ sung, thời gian giữa các lần bổ sung và hình ảnh các vị trí có dấu hiệu dầu. Những dữ liệu này giúp quá trình chẩn đoán có cơ sở hơn.

6. Câu hỏi thường gặp về máy nén khí hao dầu

Máy nén khí hao dầu có phải bị hỏng không?

Không nhất thiết. Mức dầu giảm có thể liên quan đến rò rỉ, dầu đi theo khí nén, tình trạng dầu hoặc các vấn đề khác của máy. Cần xác định nguyên nhân trước khi kết luận hỏng bộ phận nào.

Máy nén khí hao dầu có phải do xéc-măng không?

Với máy piston, xéc-măng có thể là một nguyên nhân cần xem xét khi máy có thêm các dấu hiệu phù hợp như giảm khả năng nén, lên áp chậm hoặc có dấu hiệu lọt khí. Không nên kết luận chỉ dựa vào hiện tượng hao dầu.

Vì sao máy nén khí có dầu trong đường khí?

Có thể liên quan đến khả năng tách dầu hoặc hệ thống hồi dầu ở những máy sử dụng dầu trong quá trình nén. Cần kiểm tra theo cấu tạo của từng loại máy và model cụ thể.

Có nên tiếp tục châm dầu khi máy bị hao dầu?

Nếu mức dầu thấp hơn yêu cầu vận hành, cần đưa mức dầu về đúng quy định của nhà sản xuất. Tuy nhiên, châm thêm dầu chỉ là biện pháp duy trì điều kiện vận hành, không thay thế cho việc xác định nguyên nhân hao dầu.

Máy nén khí vừa hao dầu vừa nóng thì kiểm tra gì?

Nên kiểm tra đồng thời tình trạng dầu, rò rỉ, hệ thống làm mát, điều kiện thông gió và khả năng dầu đi theo khí. Nếu máy piston có thêm dấu hiệu giảm khả năng nén thì cần xem xét các bộ phận bên trong đầu nén.

7. Kết luận

Máy nén khí hao dầu cần được chẩn đoán dựa trên nơi dầu thất thoát và các dấu hiệu đi kèm, thay vì chỉ nhìn vào mức dầu.

Nếu dầu xuất hiện bên ngoài máy, cần tìm điểm rò. Nếu dầu xuất hiện trong khí nén, cần kiểm tra hệ thống tách và hồi dầu. Nếu máy đồng thời có nhiệt độ cao, cần kiểm tra điều kiện làm mát và tình trạng dầu. Với máy piston có thêm dấu hiệu giảm khả năng nén, cần xem xét đến xéc-măng, piston và xi lanh khi có đủ cơ sở.

Quan trọng nhất là không thay linh kiện theo phán đoán. Dữ liệu về model máy, lượng dầu tiêu hao, thời gian vận hành và dấu hiệu thực tế là cơ sở để xác định hướng kiểm tra phù hợp.

PhuAir hỗ trợ kiểm tra và chẩn đoán máy nén khí

Nếu máy đang có hiện tượng hao dầu, PhuAir có thể hỗ trợ kiểm tra tình trạng thực tế, xác định hướng chẩn đoán và đề xuất phương án xử lý phù hợp với loại máy và điều kiện vận hành.

Khi liên hệ, hãy cung cấp hãng máy, model, loại máy, thời gian vận hành và hình ảnh hiện tượng hao dầu để kỹ thuật có thêm dữ liệu trước khi đánh giá.